Zdarza się, że dziecko bardzo się stara, a efekty i tak są słabe. Czyta wolno, robi dużo błędów albo szybko się zniechęca. Zanim ktokolwiek uzna, że „nie chce mu się”, warto sprawdzić, co się za tym kryje.

Dlatego w klasie 3 prowadzimy badania przesiewowe. To dobry moment, żeby wychwycić np. ryzyko dysleksji i spokojnie porozmawiać z rodzicami o dalszych krokach. Jeśli potrzebna jest pełna diagnoza czy terapia, dziecko może trafić do poradni, która działa tuż obok.

Diagnoza nikogo nie szufladkuje. Dzieci, które przechodzą terapię, z czasem radzą sobie w nauce tak samo dobrze jak ich rówieśnicy.

Psycholog pomaga też nauczycielom dopasować sprawdziany i polecenia do potrzeb ucznia, np. wydłużyć czas pracy albo uprościć instrukcję. Rozmawia z klasą o tym, czym są takie trudności, żeby nikt nie odbierał dostosowań jako taryfy ulgowej.

Duże znaczenie ma u nas ocenianie kształtujące. Oprócz oceny uczeń dostaje informację, co mu wyszło i nad czym jeszcze popracować. To uczy go patrzeć na swoje postępy i daje poczucie, że ma na nie wpływ.

Dobra atmosfera w klasie rzadko bierze się znikąd. Dzieci uczą się jej tak samo jak tabliczki mnożenia: przez ćwiczenie. Na warsztatach rozmawiamy o emocjach, konfliktach i o tym, jak powiedzieć komuś, że coś nam przeszkadza, i nikogo przy tym nie zranić. Z drugoklasistami robimy to inaczej niż z ósmoklasistami, ale cel jest ten sam.

Od lat korzystamy z tzw. języka żyrafy, czyli Porozumienia bez Przemocy. Żyrafa ma największe serce wśród ssaków, więc dobrze kojarzy się z mówieniem „od serca”. W praktyce dzieci ćwiczą prosty schemat:

Brzmi prosto, ale dla wielu dzieci to duży krok. Ciche osoby uczą się mówić o swoich potrzebach, a te głośniejsze słuchać. Pomaga też drobny zwyczaj: grupy do pracy często losujemy. Dzieci przestają się dzielić na „swoich” i „obcych”, a przy okazji odkrywają, że z kimś, kogo wcześniej nie znały, pracuje się zaskakująco dobrze.

Uczymy też, że pomaganie jest czymś naturalnym. Co roku organizujemy tydzień postaw prospołecznych, a starsi uczniowie prowadzą zajęcia dla młodszych w ramach szkolnego wolontariatu. Z naszych obserwacji wynika, że takie działania naprawdę wzmacniają empatię i poczucie własnej wartości.

Psycholog jest obecny także wtedy, gdy w życiu dziecka dzieje się coś trudnego poza szkołą: przeprowadzka, choroba w rodzinie, rozstanie rodziców. Czasem wystarczy kilka rozmów, czasem potrzebne jest dłuższe wsparcie. Ważne, żeby dziecko wiedziało, że w szkole jest ktoś, do kogo może przyjść.

Nie trzeba czekać, aż „coś się stanie”. Jeśli coś Was niepokoi albo po prostu macie pytanie, dajcie znać. Szybka rozmowa często pozwala uniknąć większych kłopotów.